Lipiec 30

Łotwa – piękny kraj na skraju Europy i na skraju ubóstwa?

Łotwa, jedno z trzech państw bałtyckich, uniezależniła się od rosyjskiej okupacji dopiero w 1990 r., w okresie 2 .nd wojna światowa kraj został najechany przez Niemców. Obecność obcych sił przez tak długi okres czasu wciąż pozostawia ślady w narodowej duszy i sposobie pojmowania obywatelstwa. W 2004 roku 3 miliony mieszkańców stało się Europejczykami. Wiele osób opuszcza swoją piękną ojczyznę, aby znaleźć lepsze warunki gdzie indziej. W 1990 r. kraj liczył 3,7 mln mieszkańców, w 2020 r. pozostało 2,8 mln. ten prognoza ekonomiczna bo kraj nie jest optymistyczny, więc trzeba zrobić coś szybko.

Ale Łotwa ma też wielu zachęconych mieszkańców, którzy chcą coś zmienić na lepsze i wziąć sprawy w swoje ręce. Jednym z nich jest Aija Lasmane, aktywistka ECI UBI. Opowiada nam o wyzwaniach związanych z zarabianiem na życie na Łotwie, o systemie zabezpieczenia społecznego i próbach informowania współobywateli o bezwarunkowym dochodzie podstawowym.

Aija, jak wygląda sytuacja w zakresie świadczeń socjalnych w twoim kraju? Dlaczego twój kraj miałby potrzebować UBI?

Aija: Na Łotwie system zabezpieczenia społecznego jest bardzo złożony i aby się do niego zakwalifikować, należy spełnić szereg warunków. Przez długi czas świadczenia nie były zwiększane iw ogóle nie odpowiadają rzeczywistej sytuacji gospodarczej. Łotewski Rzecznik Praw Obywatelskich zaapelował do Trybunału Konstytucyjnego o naprawienie tej sytuacji, a w 2020 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że normy określające gwarantowany poziom dochodu minimalnego, wysokość państwowego świadczenia z zabezpieczenia społecznego dla bezrobotnych z niepełnosprawnościami i seniorów, a także normy określające minimalną emeryturę nie są zgodne z Satversme (Konstytucja). Jednak do tej pory te wyroki Trybunału Konstytucyjnego nadal nie zostały wykonane; problemy z wykonaniem wyroków zostały również zidentyfikowane w think tank idei konstytucyjnych lub 11th z grudnia 2020 r. „Jak wzmocnić rządy prawa, aby człowiek czuł się bezpiecznie? Poprawa sprawności wykonywania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. ”

Łotwa ma bardzo niskie świadczenia socjalne, w tym płacę minimalną. Tak więc na przykład od 1st od stycznia 2021 r. gwarantowany dochód minimalny na Łotwie wzrósł z poprzednich 64 EUR do 109 EUR dla pierwszej lub jedynej osoby w gospodarstwie domowym i 76 EUR dla pozostałych osób w gospodarstwie domowym. Próg dochodowy dla ubogiego gospodarstwa domowego w tym roku wynosi 272 EUR dla pierwszej lub jedynej osoby w gospodarstwie domowym i 190 EUR dla innych osób w gospodarstwie domowym.

Co ciekawe, każda gmina ma prawo ustalić próg dochodowy gospodarstwa domowego o niskich dochodach nie wyższy niż 436 euro dla pierwszej lub jedynej osoby w gospodarstwie domowym i 305 euro dla pozostałych osób w gospodarstwie domowym, ale nie niższy niż próg dochodowy osoby biedne gospodarstwo domowe (272 EUR).

 na gospodarstwo domoweInni domownicy
Minimalny dochód€ 109
(64 EUR przed 01.2021)
€ 76
Próg ubóstwa (na poziomie federalnym)€ 272€ 190
Próg ubóstwa (poziom gminy)€ 436€ 305
Obecna sytuacja dochodowa na Łotwie

Minimalna wysokość emerytury ustalana jest w zależności od roku ubezpieczenia każdej osoby. Minimalną emeryturę oblicza się, stosując współczynnik 1.1 do podstawy wymiaru minimalnej emerytury wynoszącej 136 EUR (dla osób niepełnosprawnych od dzieciństwa – 163 EUR). Za każdy kolejny rok, przekraczający 15 lat wymaganych do przyznania emerytury, kwota ta zwiększa się o 2% podstawy wymiaru emerytury minimalnej. I tak za każdy rok przekraczający staż pracy powyżej 15 lat dodaje się 2,72 euro, a dla osób niepełnosprawnych od dzieciństwa – 3.26 euro rocznie.
Minimalna renta dla osób niepełnosprawnych może wynosić od 136 EUR do 260 EUR, w zależności od grup obliczeniowych od I do III oraz formy niepełnosprawności.

Dane zebrane przez Państwowa Agencja Ubezpieczeń Społecznych (SSIA) za I kwartał tego roku wykazują, że 1% emerytów otrzymuje emeryturę mniejszą lub równą progowi zagrożenia ubóstwem (72,96 EUR), 441 25.116 emerytów otrzymało emeryturę w wysokości 110 EUR, co to o jedno euro więcej niż GMI.

Wysokość minimalnej emerytury i świadczeń będzie weryfikowana przynajmniej co trzy lata, co oznacza również, że kwoty te nie mogą się zmieniać z roku na rok.
Szokujące, prawda?

Płaca minimalna w 2021 r. jest ustalona na 500 euro przed opodatkowaniem i będzie już spadać na konto pracownika poniżej progu zagrożenia ubóstwem. Jeśli zastosuje się minimum 300 euro wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych, pracownik otrzyma 418 euro na rękę, ale jeśli z jakiegoś powodu nie zostanie zastosowane minimum niepodlegające opodatkowaniu, wówczas odpowiednio 358 euro. Oczywiście po złożeniu Deklaracji rocznej nadpłacony podatek zostanie odzyskany, ale nastąpi to po pierwszym kwartale przyszłego roku w ciągu trzech miesięcy.

Należy jednak pamiętać, że według statystyk próg zagrożenia ubóstwem w 2019 r. (dane za 2020 r. nie są jeszcze dostępne) wynosił 441 euro, więc nie ma mowy o uznaniu GMI, minimum starego renty i renty inwalidzkie oraz płaca minimalna zgodna z godnością człowieka.

Zasiłek dla bezrobotnych oblicza się zgodnie z procedurą ogólną, jeżeli składki na państwowe ubezpieczenie społeczne były opłacane za pracownika przez co najmniej 12 miesięcy w okresie 16 miesięcy. Świadczenie jest ustalane na podstawie stażu pracy.

Zasiłek dla bezrobotnych wypłacany jest przez 8 miesięcy, a z każdym miesiącem wysokość zasiłku maleje – w pierwszych dwóch miesiącach zasiłek pobiera się w wysokości przyznanej, w trzecim i czwartym – 75% przyznanej kwoty, w piątym i szóstym miesiącu – 50%, aw siódmym i ósmym miesiącu – 45% kwoty przyznanego świadczenia.

 Ubezpieczenie społeczne
1-9 lat doświadczenia zawodowego50% przeciętnego wynagrodzenia
10-19 lat doświadczenia zawodowego55%
20-29 lat doświadczenia zawodowego60%
Ponad 30 lat65%
Procent ostatniego dochodu wypłaconego przez 8 miesięcy, okres, w którym stale spada do 45%

Załóżmy, że staż pracy pracownika wynosi 25 lat, w ciągu 12 miesięcy średnia pensja wynosiła 500 euro, a następnie wyliczony zasiłek dla bezrobotnych wyniesie 300 euro. Zostanie wypłacona w następujących kwotach:

– 300 EUR przez pierwsze dwa miesiące;
– w trzecim i czwartym miesiącu – 75% kwoty przyznanego świadczenia, czyli 225 euro;
– w piątym i szóstym miesiącu – 50% kwoty przyznanego świadczenia, czyli 150 euro;
– w siódmym i ósmym miesiącu – 45% kwoty przyznanego świadczenia, czyli 135 euro.

Jak ludzie mogą przetrwać z taką „korzyścią” to inna sprawa.

Z 1st z lipca 2021 r., zasady przyznawania zasiłku mieszkaniowego zostaną ustalone na Łotwie, określając procedurę obliczania i wypłacania zasiłku mieszkaniowego. Kwota jest obliczana jako różnica między sumą gwarantowanego dochodu minimalnego (GMI – 109 EUR) dla gospodarstwa domowego a rzeczywistymi wydatkami i całkowitymi dochodami (mediami) gospodarstwa domowego (wszystkich osób mieszkających w gospodarstwie domowym).

https://lvportals.lv/skaidrojumi/323327-izmainas-vsaa-sniegtajos-pakalpojumos-2021-gada-2020

Co ludzie myślą o idei bezwarunkowego dochodu podstawowego? Czy istnieje szeroka wiedza na temat UBI wśród populacji?

Aija: Ludność wydaje się być podzielona na dwie główne grupy, jedną, która szybko dostrzega i popiera ideę UBI, a drugą, która postrzega ją z podejrzliwością i sceptycyzmem jako porównywanie UBI do systemu komunistycznego. Pierwszymi są najczęściej osoby o niskich dochodach, osoby znajdujące się w niepewnej sytuacji, samozatrudnione lub niewidzące szybkiego wyjścia ze stagnacji gospodarczej kraju.

Inni zazwyczaj zadają pytanie: po co płacić za kogoś, kto jest leniwy i nie chce pracować? Pośrodku są też sceptycy, którzy nie są pewni, jak stać nas na UBI, bo jest tak drogi, ale nasz budżet nie może już zapewnić przyzwoitej pensji osobom pracującym w medycynie, policji i szkołach (uniwersytetach). Jeden z moich znajomych zapytał kiedyś: „Ale czy nas na to stać?” Odpowiedziałem bardzo przekonująco: „Tak!” Nic więcej, a ona natychmiast podpisała ECI-UBI. Nie potrzebowała nawet wyjaśnienia, jak to zostanie zrobione; najważniejsze było to, aby ktoś potwierdził, że UBI jest przystępne.

Trzeba pamiętać, że byliśmy zajęci przez 50 długich lat, podczas których dorastały dwa pokolenia. Uczono nas, że nie wolno myśleć inaczej niż ideologiczne kierownictwo państwa, nie wolno wykazywać inicjatywy, jesteśmy bierni. Boimy się też wszystkiego, co w pewnym stopniu przypomina system socjalistyczny, bo przeżyliśmy ogromną traumę – podobnie jak ludzie, którzy doświadczyli związków fizycznych lub emocjonalnie przemocowych. Ta trauma wciąż trzyma nas wszystkich pod kontrolą, tylko że objawia się inaczej. Są ludzie, którzy wytrzymują tę sytuację, znajdują się w niej i nie walczą z nią; są ludzie, którzy po prostu wyjeżdżają do innego kraju, bo tam wszystko jest lepsze. Tylko nieliczni zmieniają sytuację i muszą odczuć pogardliwą postawę władzy.

Na Łotwie bardzo niewiele osób wie i rozumie, czym jest UBI. Dlatego nasze stowarzyszenie wystąpiło o dotację i cudownie ją otrzymało. Grant otrzymany od Fundacji Islandii, Liechtensteinu i Norwegii, zarządzany przez Fundusz Aktywnych Obywateli, pozwala nam na przygotowanie serii artykułów na temat UBI z co najmniej dwunastoma artykułami na różne tematy dotyczące bezwarunkowego dochodu podstawowego i jego wpływu na prawa społeczne oraz bezpieczeństwo, sprawiedliwość, ubóstwo i nierówność, praca i samozatrudnienie, zdrowie, edukacja, zielona transformacja, robotyka i automatyzacja, działalność gospodarcza, demokracja i praworządność, zgodność UBI z celami i wartościami UE, Karta Prawa podstawowe i 20 zasad Europejskiego filaru praw socjalnych, Konferencja w sprawie przyszłości Europy itp. tematy. Właśnie został przygotowany pierwszy artykuł wprowadzający.

Czy partie polityczne na Łotwie popierają UBI? Jeśli tak, to jakie i jaka jest ich motywacja?

Aija: Jak dotąd tylko jedna partia, Łotewska Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza (LSDSP), publicznie wyraziła poparcie dla UBI, a w tym przypadku chodzi tylko o UBI podczas pandemii. Cytuję: „49. Zjazd LSDSP przypomina wielokrotnie zwracaną przez partię uwagę na możliwość wprowadzenia bezwarunkowego systemu dochodów w czasie pandemii, który przewiduje otrzymywanie 250 euro miesięcznie na każdego dorosłego członka społeczeństwa i dodatkowe 50 euro miesięcznie na każdego dziecko." LSDSP nie należy do popularnych partii.

Lider LSDSP Janis Dinevičs opublikował artykuł o ECI-UBI w gazecie „Latvijas Avīze”, ale nie spowodował to dużego wzrostu liczby podpisów popierających inicjatywę.

Regularnie przesyłam informacje do deputowanych łotewskiej Saeimy (Parlament łotewski), ale do tej pory nie udzielałem wsparcia publicznego (ustnego ani pisemnego). Tylko jeden z deputowanych Saeimy zaakceptował przyjaźń na koncie projektu na Facebooku Beznosacījuma Pamatienākumi.

Stworzyliśmy Facebook strona, i jak dotąd ma tylko trzech obserwujących. Do końca projektu liczba obserwujących z Łotwy powinna wzrosnąć do co najmniej 100.

Jak i dlaczego angażujesz się w projekty i działania promujące UBI?

Aija: Po raz pierwszy dowiedziałem się o UBI dopiero w 2017 roku, kiedy telewizja ogólnokrajowa przetłumaczyła film Christiana Toda „Free Lunch Society”. Byłem zaskoczony, że Europa mówi na taki temat, a potem zacząłem czytać jeden artykuł po drugim, oglądając jeden film po drugim, aż w ciągu tych kilku lat zdobyłem taką wiedzę, że mogłem o tym mówić z różnych perspektyw. Najtrudniejsze jest dla mnie wyjaśnienie, w jaki sposób będzie finansowany UBI (to pytanie jest zawsze zadawane), ponieważ nie czuję się pewnie w swoich odpowiedziach. Być może zapewnią to podatki, ale może zostanie stworzony nowy system pieniężny. W każdym razie, jak Christine LagardePrezes Europejskiego Banku Centralnego powiedział: „System euro zawsze będzie w stanie generować dodatkową płynność w razie potrzeby, więc z definicji nie zbankrutuje ani nie zabraknie mu pieniędzy”.

jestem zaangażowany w ECI-UBI ponieważ postrzegam UBI jako integralną część przyszłości. Potrzebujemy podstawy finansowej, która daje nam wybór. UBI ma ogromny potencjał, a biorąc pod uwagę zmiany środowiskowe i gospodarcze, wprowadzenie UBI pozwoliłoby je złagodzić. Nie widzę innej drogi.

Obecnie na Łotwie w niewielkim stopniu respektuje się prawa socjalne i prawo pracy, związki zawodowe są bardzo słabe, działają one głównie w przedsiębiorstwach państwowych, ale w sektorze prywatnym właściciele firm nie uwzględniają norm prawnych. Bezrobocie jest stosunkowo wysokie, a jeśli pracownik nie zgadza się z pracodawcą, łatwo go zwolnić. Nikt, kto ma pracę, nie chce jej stracić w obecnych okolicznościach.

Czy masz jedno podstawowe zdanie, które wyjaśnia Twoją motywację lub przekonanie?

Aija: Wprowadzenie UBI jest zgodne z porządkiem rzeczy naturalnych – równoważy relacje i daje podstawę do życia.

Wszelkie dodatkowe tematy dotyczące UBI i Twojego kraju, o których chciałbyś wspomnieć:

Aija: Zespół UBI dopiero zaczyna się kształtować, bo do tej pory pracuję sam, wspierany przez rodzinę i przyjaciół. Wszystkim nam wydaje się brakować czasu na zrobienie wszystkiego, co zamierzaliśmy, to wymaga czasu.

Mam nadzieję, że na Łotwie nastąpią zmiany, ale najprawdopodobniej będą one pochodzić z Unii Europejskiej, dlatego wykorzystuję ten czas na informowanie o UBI, inicjatywie, 20 zasadach Europejskiego Filaru Praw Socjalnych oraz Konferencji na temat Przyszłość Europy, ponieważ są to narzędzia, dzięki którym każdy z nas może coś zmienić. W pokojowy sposób.


Aija z optymistycznym spojrzeniem w przyszłość Łotwy z UBI

  • Moje imię: Aija Lasmane
  • mieszkam w: Łotwa
  • Mój wiek: 55,5
  • Status rodziny: Single
  • Zawód: Krawiec, księgowy, logistyk.
  • Jedyna rzecz o mnie, której nigdy nikomu nie powiem? 😉 O trudnościach, przez które przechodzę.

Dziękuję Aiji za jej cenną pracę na Łotwie! Nawet jeśli działa tylko kilku, nie traci ducha i energii do walki o UBI. Jeśli jesteś również przekonany, że UBI jest właściwą ścieżką na przyszłość dla Łotyszy i masz kontakty w tym pięknym kraju, pomóż Aiji stworzyć silną grupę zwolenników!

I nie zapomnij wesprzeć naszej loterii UBI4ALL oraz ECI a potem rozgłaszajcie wieści!


Aija i jej przyjaciele – nauczycielki języka łotewskiego Anita Ļustika (od lewej) i Ieva Bargā oraz dziennikarka Ilze Brinkmane na improwizowanym plenerze w rezerwacie przyrody Vecdaugava w Rydze. Wszyscy – zwolennicy ECI UBI.

Artykuł autorstwa Roswitha Minardi



Tagi

dochód podstawowy, Łotwa, ubóstwo, ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie społeczne, bezwarunkowy dochód podstawowy, opieka społeczna


Produkty które mogą Ci się spodobać:

Zapisz się do naszego newslettera już teraz!

>